//Hava Kalitesi Neden Önemlidir?

Hava Kalitesi Neden Önemlidir?

Sağlığımız için en önemli etkenlerden birisi bulunduğumuz havanın kalitesidir. İç ve dış ortamlardaki hava kirliliği akciğer kanseri başta olmak üzere birçok hastalığa hatta erken ölüme neden olur. Hava kirliliğine motorlu taşıtlar, sanayi, ısıtma ve ticari kaynaklar ile tütün dumanı ve ev yakıtlarından kaynaklanan emisyonlar neden olur.

İç Ortam Hava Kalitesi

Ev veya iş yeri gibi iç ortamlar, insanların her gün zamanlarının büyük bir kısmını harcadıkları yerlerdir. Bu nedenle iç ortam hava kalitesi her zaman iyi bir seviyede olmalıdır. İç ortamlarda hava kirliliğinin başlıca nedenleri iç mekanlarda katı yakıtların yanması (sobada kömür ve odun yakma), tütün içiciliği, dış hava kirleticileri, çeşitli emisyonlar (inşaat malzemeleri ve mobilyalarından kaynaklanan), havalandırma ve klima sistemlerinin bakımının eksik yapılmasıdır. Bunların yanı sıra evlerin az havalandırması da iç ortam hava kirliliğine neden olmaktadır. İç mekan kaynaklarından ortaya çıkan başlıca sağlığa zararlı kirleticiler aşağıda WHO Europe tarafından hazırlanan tabloda gösterilmiştir.

İç ortamdaki hava kirliliğinin ana sebeplerinden biri evlerde yakılan katı yakıtlardır. Biyokütle de dahil olmak üzere geleneksel katı yakıtların yaygın olarak kullanılmasının bir sonucu olarak çevre ve sağlık hasarı büyük olur.  Bu durum en çok gelişmemiş ülkeler ve gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir.

Biyokütle yakıtlarının yanması sırasında gazlar ve aerosoller şeklinde çok sayıda farklı kimyasal madde salınır. Bu kirleticiler arasında karbon monoksit, azot dioksit, parçacıklar ve çoğunlukla benzen ve formaldehit gibi uçucu organik bileşikler bulunur. Katı yakıt kullanımından dolayı dumana maruz kalmak çeşitli sağlık sorunlarına neden olur. Bunlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. (katı yakıt kullanan hanelerde akla yatkın risk oranları)

Karbon monoksit zehirlenmesi Türkiye genelinde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Her yıl özellikle kış aylarında sobaların, kombilerin ve şofbenlerin neden olduğu karbon monoksit zehirlenmeleri toplu ölümlere yol açmaktadır. WHO’nun verilerine göre kirletici yakıt ve teknolojilerden kaynaklanan hava kirliliği yaklaşık 3,8 milyon insanın ölümüne neden oldu.

Yakıtların yanı sıra iç ortam hava kirliliğine evde kullanılan temizlik ürünleri, oda spreyleri, böcek ilaçları gibi kimyasallar sebep olabilir.